Porozumienie Bez Przemocy (skrót: PBP lub NVC od ang. Nonviolent Communication) jest dla niektórych metodą komunikacji, zbiorem narzędzi lepszego komunikowana się. Dla nas to bardziej sposób patrzenia na siebie i innych, nieraz styl życia i filozofia pomagająca w budowaniu relacji z naszych marzeń.
Porozumienie Bez Przemocy zostało stworzone przez doktora psychologii Marshalla B. Rosenberga (1934-2005). W 1984 roku założył on organizację Centrum Porozumienia Bez Przemocy (Center for Nonviolent Communication, CNVC). Globalna dziś sieć kształci ludzi ze wszystkich grup społecznych na wszystkich kontynentach. Więcej informacji o NVC na świecie dostępne tutaj: www.cnvc.org.
Marshall B. Rosenberg, amerykański psycholog, w latach 70 opracował podejście znanie jako Porozumienie bez Przemocy. Jest to podejście skierowane do osób, które pragną lepszego porozumienia ze swoim otoczeniem poprzez empatyczne podejście do komunikacji.
Rosenberg był nauczycielem z powołania, działaczem na rzecz pokoju i charyzmatycznym wizjonerem ze świetnym poczuciem humoru. Jego metoda została przetestowana w różnych środowiskach i kulturach, na całym świecie. Działał jako mediator w rejonach objętych konfliktami zbrojnymi, trener w instytucjach oświaty i mentor dla rodziców. Dawał swoje wsparcie także w środowisku biznesowym i opieki medycznej.
Porozumienie bez Przemocy opiera się na empatii i szacunku dla siebie i dla innych. Wyzwala od stawiania na swoim, udowadniania racji, pouczania i pomaga w budowaniu jakościowych kontaktów. Podejście to skłania do szukania dróg do porozumienia na zasadzie wygrany-wygrana. Zastosowanie Porozumienia bez Przemocy w życiu osobistym i zawodowym przyczynia się do lepszego zrozumienia innych ludzi oraz pozytywnych relacji.
Sarah Peyton, certyfikowana trenerka NVC z USA, na podstawie wieloletniej praktyki oraz najnowszych badań neurobiologicznych stworzyła podejście Resonant Healing. Dzięki używaniu relacyjnego języka – Resonant Language – pomaga precyzyjnie nazwać i uznać doświadczenia klientów. To podejście, obdarzone ciepłem i życzliwością, wspiera w uzdrawianiu trudnych przeżyć oraz w odkrywaniu wewnętrznych zasobów.
Na swojej stronie www.sarahpeyton.com Sarah pisała, że kluczowym aspektem resonant healing, czyli towarzyszenia i wspierania drugiego człowieka, jest szacunek, akceptacja i życzliwość praktyka. Ważne jest również stworzenie bezpiecznej przestrzeni zaufania w tej relacji.
Często myślimy, że coś jest z nami nie tak, jesteśmy wobec siebie krytyczni i zbyt wymagający. W rzeczywistości jednak to, co doświadczamy, ma sens, gdy weźmiemy pod uwagę trudne momenty w życiu, takie jak samotność, izolacja, trauma relacyjna i inne.
Warto pamiętać, że w otoczeniu pełnym ciepła i akceptacji rozkwitamy, a jesteśmy także bardziej podatni na emocje.
Rezonans pomaga nam wrócić do emocjonalnego domu. Z miejsca akceptacji siebie możemy wychodzić ku innym.
Istotnym elementem tego podejścia jest język rezonansu, współbrzmienia – Resonant Language, który składa się m.in. ze świeżych metafor, uważności na doznania w ciele oraz niemożliwych do spełnienia marzeń czy obrazów poetyckich.
NVC zmieniło jakość naszych żyć, pomogło zbudować samoświadomość, lepiej rozumieć swoje uczucia, potrzeby by z większą jasnością komunikować je światu i dbać o wewnętrze granice a jednocześnie pomogło otworzyć się na prawdziwy dialog, czyli bycie z drugim człowiekiem gdzie jest możliwość usłyszenia siebie, dostrzeżenia poruszeń serca, perspektywy drugiej osoby i z tego miejsca wypracować rozwiązania wybrany-wygrana.
NVC może pomagać zarówno w:
- życiu osobistym (budowaniu poczucia własnej wartości, zaufanie do siebie, dbanie o swoje granie),
- jak i w życiu rodzinnym (konflikty dzieci, konflikty rodzeństwa, konflikty z partnerem, pokojowe ustalanie zasad wspólnego życia w domu, radzenie sobie z silnymi emocjami w domu)
NVC rewelacyjnie sprawdza się w obszarach zawodowych – w budowaniu zaangażowanych zespołów, gdzie ludzie czują się bezpiecznie a dzięki temu mogą być kreatywni, odważnie mówić o swoich pomysłach czy obawach, a także w relacjach z klientami zarówno w biznesie, jak i edukacji czy relacjach w pacjentami w sektorze medycznym. Według nas empatia w pracy to nie dodatek lecz fundament skutecznego prowadzenia organizacji.
Konflikty w zespołach czy relacjach z klientami były, są i będą a jednak można je lepiej zrozumieć i zamiast ich unikać czy zamiatać pod przysłowiowy dywan umieć sobie radzić z nimi z uważnością na potrzeby wszystkich.
NVC pomaga nam być w jakościowym kontakcie ze sobą i zadbać o swoje zdrowie psychiczne a jednocześnie pokazuje mapę, która ułatwia dogadywania się z drugim człowiekiem z poszanowaniem jego godności i indywidualizmu.
Gdy umiem i chcę mówić o sobie otwarcie, a także jestem otwarty na drugą stronę, to łatwiej mi budować bliskie, pełne zrozumienia relacje. Stąd NVC zwiększa szanse na budowanie relacji, takich jakie w życiu cenimy i za jakimi tęsknimy.
Każdy konflikt możemy rozwiązać, pamiętając, że mamy potrzeby i że każdy działa na rzecz zaspokojenia swoich potrzeb, a nie np. przeciwko mnie. Jeśli widzę to wyraźnie i sama także chcę zaspokoić swoje potrzeby – możemy wspólnie poszukać (potańczyć w czterech krokach!) takich rozwiązań, które pozwolą zaspokoić wszystkie te potrzeby, które w danej chwili są żywe – moje i twoje.
Wyrażanie siebie, mówienie o swoich uczuciach i potrzebach oraz słuchanie innych w ten sposób pomaga nam wejść w najgłębszy poziom rozmowy, który John Powell nazywa komunikacja szczytową, umożliwiającą spotkanie.
Resonant Language jak i całe podejście Resonant Healing poprawiło znacząco jeśli nie rewolucyjnie jakość naszego życia – pomogło otulić ciepłem zranienia i traumy i poznać lepiej niesłużące schematy działania a następnie w zgodzie ze sobą je zmienić.
Gdy w bezpiecznych warunkach przyjrzymy się swoim wzorcom myślenia i działania niejednokrotnie dochodzimy do wniosku, że to co robimy, czy mówimy choć nam się nie podoba ma sens a źródłem są trudne dla nas doświadczenia z przeszłości osamotnienie, lęku, chwile, gdy nie czuliśmy że jesteśmy widziani czy brani pod uwagę, momenty gdy tęskniliśmy za akceptacją czy przynależnością.
Życzliwość i uznanie doświadczeń pomagają zrozumieć siebie a co więcej im lepiej rozumiemy jak działa nasz mózg i jakie ma nawykowe skłonności, tym łatwiej będzie pomimo trudności zaopiekować się sobą i ważnymi dla nas relacjami.
Resonant Language to język pomagający budować autentyczne, głębokie relacji ze sobą I z innymi, dzięki zintegrowaniu tego jak działa ludzki mózg i system nerwowy.
Model czterech kroków to mapa, która ułatwia dogadywanie się ze sobą i drugim człowiekiem czyli pomimo silnych emocji, konfliktów odchodzenie od intencji udowadniania swoich racji, stawiania na swoim, oceniania na rzecz budowania jakościowego kontaktu i rozwiązań win-win.
Marshall Rosenberg zastanawiał się „Co sprawia, że ludzie dają z serca i co ich przed tym powstrzymuje?” Odpowiedzi doszukiwał się między innymi w języku, jakiego używamy rozmawiając z innymi, lecz również w tym co sami do siebie o sobie i o innych mówimy czyli w sposobie naszej wewnętrznej komunikacji.
Mapa 4 kroków NVC podpowiada nam jakie 4 kluczowe kompetencje warto rozwijać by zadbać o jakościową komunikację
KROK PIERWSZY: rozróżnianie OBSERWACJI od MYŚLI OCENIAJĄCYCH
Gdy używamy języka czystych obserwacji, wykonujemy nasz pierwszy krok w kierunku drugiej osoby, budując drogę do dalszego dialogu – sprzyja to nawiązaniu autentycznego, głębokiego kontaktu między rozmówcami.
Efektywne budowanie kontaktu i porozumienia zaczyna się od świadomości siebie. Gdy jesteśmy nieświadomi swoich ocen na własny temat, najprawdopodobniej tworzymy relacje naznaczone ocenianiem innych.
Ocena sama w sobie nie jest krzywdząca. Natomiast zaczyna być krzywdząca, kiedy pozwalamy jej istnieć na równi z obiektywną rzeczywistością.
KROK DRUGI: rozróżnianie UCZUĆ od INTERPRETACJI DOTYCZĄCYCH INTENCJI DRUGIEJ OSOBY
Uczucia to ważne sygnały informujące nas, czy nasze potrzeby są zaspokojone.
W codziennym życiu, nawykowo lub w sposób wyuczony myślimy, że nasze uczucia są powodowane działaniami innych a wpływa na nasza intecją (w mailach, słowach, działaniach), na dostęp do anszych zasobów a finalnie na jakość relacji.
KROK TRZECI: rozróżnianie uniwersalnych POTRZEBY od STRATEGIi (rozwiązania przed zbudowaniem kontaktu)
Wszyscy mamy potrzeby, m.in. potrzeby: fizyczne, psychiczne, emocjonalne, społeczne i duchowe. Rozwiązania wygrany-wygrana to rozwiązania, które są tworzone na fundamencie dialogu o potrzebach. A jednak stereotypowo zamiast porozmawiać o tym co cenimy, czego chcemy więcej, czego potrzebujemy przechodzimy do rozwiązań rozwiązania wyzwania czy problemy bez jego dogłębnej diagnozy.
KROK CZWARTY: rozróżnianie PRÓŚB od ŻĄDAŃ lub ŻYCZEŃ (rozwiązań nie uwzględniających potrzeb drugiej strony)
Gdy ludzie słyszą żądania czyli propozycje rozwiązań, które nie uwzględniają tego co jest dla nich ważne, najczęściej pojawia się u nich bunt lub wycofanie.
Co więcej nieraz wychodzimy do drugiego człowieka z intencją uwzględnienia go lecz robimy to tak niekonkretne, że finalnie i tak nie widzimy zmiany.
Kluczowe założenia na których opiera się NVC to :
- Wszyscy ludzie mają takie same potrzeby i różne sposoby ich zaspokajania.
- Wszystko, co robią ludzie, jest próbą spełnienia jakieś potrzeby
- Uczucia są informacją o zaspokojonych lub niezaspokojonych potrzebach.
- Ludzie chętnie przyczyniają się do dobra innych i robią to chętnie, jeśli mają wybór i czynią to z własnej woli..
- Ludzie działają nie przeciwko innym lecz dla swoich potrzeb
- Zawsze mam wybór tylko nie zawsze podobają mi się dostępne opcje.
- Potrzeby wszystkich (bez względu na wiek, rolę, pozycję, dostęp do zasobów) są ważne.
- Priorytetem jest kontakt.
Każda krytyka, osąd czy gniew są tragicznym wyrazem niezaspokojonej potrzeby
Kto prowadzi nasze kursy?
Joanna Berendt
Certyfikowana trenerka, mediatorka, akredytowany coach PCC ICF
Michał Sosin
Mentor i trener komunikacji empatycznej, ekspert ds. rozwoju biznesu
Izabela Szczepaniak – Wiecha
Certyfikowana trenerka NVC, instruktorka warsztatu umiejętności psychospołecznych i treningu interpersonalnego
